Metoda Montessori, czyli nauka poprzez zabawę

2019-09-19
Metoda Montessori, czyli nauka poprzez zabawę
Metoda Montessori została stworzona przez doktora i pedagoga – Marię Montessori we Włoszech. Jest to innowacyjne podejście do edukacji wczesnoszkolnej i szkolnej, według której dziecko ma prawo samodzielnie wybierać swoje zainteresowania i sposób nauki. Metoda ta angażuje wszystkie zmysły, a nie tylko wzrok czy słuch. Dla maluchów przedszkolnych nauka odbywa się poprzez zabawę ulubionymi zabawkami, a nauczyciel pełni rolę przewodnika, którego zadaniem jest zainteresowanie dziecka pewnymi aspektami, a nie tylko ich przedstawieniem w surowej formie wykładu.

Główne założenia metody Montessori

Metoda Montessori nie ma jasnych i konkretnych wytycznych dotyczących przedmiotów, sposobu edukacji czy liczby osiągnięć, które dziecko musi spełnić w pewnym czasie. Takie podejście jest więc całkowicie różne od znanych nam form nauczania. Podstawowe założenia tej metody to:pozwolenie dziecku na rozwijanie się we własnym tempie,nacisk na rozwijanie zainteresowań i mocnych stron dziecka, a nie słabych,swobodny i indywidualny rozwój zdolności,brak przymusu do przyswajania wiedzy,tworzenie grup łączonych z wielu roczników i grup integracyjnych,maksymalny czas pełnego skupienia dziecka to 20 minut, a nie 45 minut,nauczyciel jest osobą prowadzącą malucha i pokazującą świat, uczącą się każdego dziecka i sposobu pracy z nim.Podejście to jest więc całkowicie różne od tego, które znamy z naszych rodzimych placówek edukacyjnych, gdzie nauczyciel za pomocą podręczników wykłada dane zagadnienie, niekiedy bez zwrócenia uwagi, czy dzieci są tym zainteresowane lub udało im się temat przyswoić. 

Środowisko pracy

Podstawowym narzędziami pracy z dziećmi przedszkolnymi są zabawki edukacyjne. Według metody Montessori muszą być kolorowe i ciekawe, zapewniać dziecku nie tylko pole do rozwijania umiejętności, ale także możliwość zabawy. Do najczęściej stosowanych przyborów zaliczają się:
  • książeczki edukacyjne,
  • kolorowanki,
  • maskotki,
  • pojazdy dla dzieci,
  • klocki.
Są to więc elementy znane nam z niemal każdego dziecięcego pokoju. Nie ma jednak podręczników takich samych dla każdego ucznia. Jednym z założeń metody Montessori jest posiadanie przez nauczyciela jedynie jednego egzemplarza danego przyboru dydaktycznego. Dziecko więc nie tylko uczy się świata za jego pomocą, ale także poznaje, czym jest dzielenie się, współczucie i empatia.

Jak wyglądają zajęcia metodą Montessori?

Podstawowym zadaniem nauczyciela jest pomaganie w rozwiązywaniu trudności, ale nie przeszkadzanie czy ingerowanie, kiedy dziecko tego nie chce. Pomocą dydaktyczną może stać się nieomal wszystko – konieczne jest obserwowanie zainteresowań malucha i wspieranie go w ich rozwijaniu. Możemy wykorzystać znane i cenione przez wszystkich zabawki, takie jak klocki lego czy drewniane. Mali budowniczowie w ten sposób mogą poznać fizykę otaczającego nas świata i uczyć się jej w najprostszy i najlepiej przyswajalny sposób. Zabawki drewniane są nie tylko całkowicie bezpieczne, ale także kolorowe i mają wiele kształtów, co pozwala najmniejszym pociechom poznawać wiele aspektów otaczającego ich świata. Ważne, by dziecka nie namawiać i nie zmuszać do wykorzystywania danego przedmiotu. Najczęściej wystarczy jedynie umieścić zabawki w zasięgu dłoni malucha, by ten sam po nie sięgnął, gdy akurat ma na to ochotę.

Należy rozwijać wszystkie zmysły

Metoda Montessori zakłada rozwój wszystkich zmysłów poprzez doświadczanie nowych wrażeń. Dla najmniejszych pociech niezastąpione tu będą interaktywne zabawki, które rozwijają motorykę małą, ale i różnego rodzaju jeździki dla dzieci, które wspomagają rozwój motoryki dużej. Nie zabraniajmy korzystać dziecku z tych przyrządów na różne sposoby – nie zawsze zgodne z przeznaczeniem. Nauka powinna być spontaniczna. Nauczyciel zawsze powinien być przy maluchu i służyć mu radą i pomocą, ale nigdy nie zabraniać czy narzucać mu własnej woli.

Montessori w domu

Przedszkola i szkoły stosujące metodę Montessori są dalej rzadkością w Polsce. Nie oznacza to jednak, że nie możemy jej stosować w domowym zaciszu. Nie potrzeba wiele, by ją wdrożyć, a przecież najlepszymi nauczycielami zawsze są rodzice. Dom to też idealne miejsce do tego, by pokazać dziecku, jak wyglądają domowe obowiązki i codzienne czynności. Pozwólmy maluchowi pomóc w przygotowaniu obiadu, dbaniu o ogród czy sprzątaniu pokoju. Wiele z przedmiotów codziennego użytku może być niebezpiecznych dla dziecka, ale wystarczy dostarczyć mu przyborów, z których może swobodnie korzystać. Może to być:
  • mniejsza i lżejsza konewka do podlewania kwiatów, 
  • regulowany podest do kuchni, dzięki czemu dziecko będzie uczestniczyło we wspólnym gotowaniu obiadów,
  • zestaw małego majsterkowicza zawierający śrubokręty czy młotki specjalne dla dzieci.
Metodę Montessori warto wprowadzić już na etapie projektowania domu i mieszkania. Sztućce czy szklanki dla dziecka powinny znaleźć się na półkach, do których będzie ono miało swobodny dostęp. Podobnie można zaprojektować blat kuchenny, w którym znajdzie się niższy fragment dostosowany do wzrostu naszej pociechy. Ważne jest, by wspierać malucha w nauce samodzielności i pozwalać mu podejmować decyzje o tym, co obecnie ma ochotę robić.Metoda Montessori ma swoich zwolenników, jak i przeciwników. Z pewnością jednak jest całkowicie różna od znanych nam form edukacji, opartych na zabranianiu, karaniu i nagradzaniu czy odgórnym ustalaniu umiejętności, które dziecko powinno już opanować. Warto ją wypróbować – jeśli nie w przedszkolu czy szkole, to w domowym zaciszu. Efekty mogą przerosnąć nasze najśmielsze oczekiwania.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel